Robienie linii szwów i otworów w skórze to coś, co każdy doświadczony kaletnik ma za sobą. Większość projektów będzie wymagało nauczenia się tej umiejętności. Z kolei jeśli chcemy tworzyć odzież skórzaną i niektóre elementy galanterii, to już musimy opanować te czynności. Jak się za nie zabrać? Czym wyznaczyć linię przeszycia i jak zrobić otwory w skórze? Wszystkiego dowiesz się w tym miejscu. CraftPoint zaprasza do zapoznania się z poradnikiem oraz obejrzenia filmu na temat szycia w skórze naturalnej.
Wybijaki ściegowe – precyzyjne otwory pod ścieg siodlarski
Wybijaki to podstawowe narzędzia każdego rzemieślnika pracującego ze skórą. Służą do robienia równego rzędu otworów, przez które następnie prowadzona jest nić. Występują w różnych wariantach, a ich głównym parametrem jest rozstaw zębów. Najczęściej spotykane rozstawy wybijaków ściegowych to 3 mm, 4 mm, 5 mm oraz 6 mm. Dobór odpowiedniego narzędzia zależy od wielkości projektu oraz parametrów samego materiału. Grubość skóry, zawsze wyrażana w milimetrach (np. 1,5 mm czy 2,5 mm), ma kluczowe znaczenie dla łatwości przebijania. Cieńsze skóry o grubości 1 mm do 1,5 mm łatwo poddają się wybijakom o mniejszym rozstawie, odpowiednim do drobnej galanterii, jak portfele. Z kolei grubsza skóra garbowana roślinnie (powyżej 2 mm), stosowana na paski czy pochwy, wymaga szerszego rozstawu (5 mm lub 6 mm) oraz grubszej nici, takiej jak woskowana nić poliestrowa Slam lub Vinymo MBT. Aby ułatwić sobie pracę, przed użyciem wybijaka warto wyznaczyć linię szycia za pomocą cyrkla z blokadą lub rylca (creaser).
Dziurkacze kaletnicze – okrągłe otwory pod nity i okucia
Oprócz wybijaków szczelinowych lub rombowych pod ścieg siodlarski, w warsztacie niezbędne są dziurkacze. Narzędzia te wycinają w materiale okrągłe otwory. Wykorzystuje się je przede wszystkim przy montażu nitów, knopików, nap oraz przy tworzeniu dziurek w paskach. Podobnie jak przy wybijakach, istotna jest tu grubość skóry. Skóra garbowana roślinnie o grubości 3 mm będzie wymagała ostrego, wybijanego młotkiem dziurkacza rurkowego oraz odpowiedniej podkładki, aby nie uszkodzić ostrza. W przypadku cieńszych materiałów (np. 1,5 mm) dobrze sprawdzają się dziurkacze rewolwerowe, które pozwalają na szybką zmianę średnicy wycinanego otworu. Średnicę dziurkacza należy dobierać dokładnie do trzpienia okucia, aby zapewnić trwałe mocowanie.
Szydła – tradycyjne narzędzia do szycia
Choć współcześnie wybijaki znacznie przyspieszają pracę, szydła kaletnicze wciąż pozostają niezastąpione w wielu sytuacjach. Szydło to klasyczne narzędzie do robienia otworów w skórze, szczególnie przydatne podczas szycia grubszych warstw lub w trudno dostępnych miejscach, gdzie użycie młotka i wybijaka jest niemożliwe. Tradycyjny ścieg ręczny (siodlarski) często wykonuje się, nakłuwając skórę szydłem diamentowym krok po kroku. Narzędzie to pozwala na płynne przechodzenie przez materiał, rozchylając włókna zamiast je wycinać. Dzięki temu otwór naturalnie zaciska się wokół nici po przeszyciu, co zwiększa trwałość połączenia. Pracując szydłem, warto zwrócić uwagę na kąt wbijania – utrzymanie stałego kąta sprawi, że ścieg będzie układał się równo po obu stronach projektu.
Wykończenie krawędzi po szyciu
Po wykonaniu otworów i zszyciu elementów, projekt wymaga odpowiedniego wykończenia. W przypadku skóry garbowanej roślinnie, krawędzie można z powodzeniem polerować. Używając narzędzia takiego jak edge beveler (popularne rozmiary to #1 i #2), zdejmujemy ostre rogi krawędzi. Następnie aplikujemy preparat Tokonole, który służy do wykończenia krawędzi i mizdry, a całość wygładzamy za pomocą drewnianej polerki (wood slicker). Należy pamiętać, że skóra garbowana chromowo słabo poddaje się takiemu wykończeniu krawędzi i nie przyjmuje farb czy wosków w ten sam sposób. Wybierając skórę do projektów wymagających tłoczenia (pamiętaj, że stemplowanie i tłoczenie wzorów wykonujemy tylko na skórze garbowanej roślinnie o grubości minimum 2 mm) oraz gładkich, polerowanych brzegów, zawsze stawiaj na garbowanie roślinne.
